Bron: Het herkennen en behandelen van premenstruele stemmingsklachten -Terwisscha van Scheltinga et al. (2023)

Dit artikel richt zich op hoe artsen PMDS kunnen herkennen en behandelen. Hoewel de stoornis voorkomt bij 3% tot 8% van de vrouwen, duurt het vaak jaren voordat de juiste diagnose wordt gesteld.

Symptomen en Diagnose

Om de diagnose PMDS te krijgen, moet iemand last hebben van ten minste vijf van de elf specifieke symptomen, waaronder minstens één "kernsymptoom" op emotioneel gebied:

• Kernsymptomen: Duidelijke stemmingswisselingen, intense prikkelbaarheid of boosheid, een sombere stemming, of duidelijke angst en spanning.

• Andere symptomen: Verminderde interesse in activiteiten, concentratieproblemen, lethargie (gebrek aan energie), veranderingen in slaap of eetlust, en lichamelijke klachten zoals een opgeblazen gevoel of pijnlijke borsten.

• De 2-cycli-regel: Om te bevestigen dat de klachten strikt verbonden zijn aan de menstruele cyclus, moeten patiënten hun symptomen dagelijks bijhouden gedurende ten minste twee opeenvolgende cycli.

Behandelopties

Het onderzoek beschrijft een stappenplan voor de behandeling:

• Antidepressiva (SSRI's): Deze zijn zeer effectief voor PMDS en werken vaak sneller dan bij een reguliere depressie. Ze kunnen dagelijks worden ingenomen of alleen tijdens de twee weken voor de menstruatie.

• Hormonale therapie: De anticonceptiepil of de "minipil" (desogestrel) kan helpen door de eisprong te onderdrukken, waardoor de hormonale schommelingen die de hersenen triggeren stoppen.

• Psychotherapie: Cognitieve gedragstherapie (CGT) kan helpen om beter om te gaan met de klachten, vooral wanneer dit wordt gecombineerd met planning op basis van de cyclus.

Bron: Mortality Risk Among Women With Premenstrual Disorders in Sweden - Opatowski et al. (2024)

Dit grootschalige Zweedse onderzoek volgde meer dan 67.000 vrouwen om de gezondheidsrisico's van premenstruele stoornissen (PMD's), waaronder PMDS, in kaart te brengen.

Belangrijkste Bevindingen

• Algemene levensverwachting: Vrouwen met PMDS hebben over het algemeen geen verhoogd risico op een vroegtijdige dood door natuurlijke oorzaken in vergelijking met vrouwen zonder deze stoornis.

• Risico op suïcide: De studie toonde een significant verhoogd risico op suïcide aan voor vrouwen met PMDS in alle leeftijdsgroepen. Dit benadrukt het belang van actieve geestelijke gezondheidszorg en preventie.

• Leeftijd bij diagnose: Vrouwen die de diagnose vóór hun 25e kregen, bleken een hoger risico te hebben op overlijden door zowel natuurlijke als niet-natuurlijke oorzaken. Dit suggereert dat vroege herkenning extra zorgvuldige medische opvolging vereist.

Risico's per Leeftijdsgroep

• Onder de 25 jaar: Verhoogd risico op zowel natuurlijke als niet-natuurlijke doodsoorzaken.

• Alle leeftijden: Verhoogd risico op suïcide, ongeacht de leeftijd waarop de diagnose is gesteld.

• 45 tot 51 jaar: Over het algemeen een lager sterfterisico, mogelijk door nauwer contact met de gezondheidszorg.